2019 Haberini Bugün Yayımlarken Tarih Nasıl Korunur?
2019 Haberini Bugün Yayımlarken Tarih Nasıl Korunur?
Arşiv haberi | Haziran 2019
Bugün yayımlanan bir sayfada “İzmit’te operasyon” başlığını görmek okurda yeni bir olay yaşandığı düşüncesini uyandırabilir. Oysa burada anlatılan soruşturmanın adres operasyonu 25 Haziran 2019’da, İstanbul’daki yakalama ise 26 Haziran 2019’da gerçekleşti.
DHA 27 Haziran’da iki adresin yaklaşık 15 gün izlendiğini ve kadınların zorlandıklarını söylediklerini haberleştirdi. 28 Haziran’daki takip haberinde erkek şüphelinin tutuklandığı bilgisi yer aldı. Bu nedenle yazının başında “2019 arşivi” ifadesi ve olay tarihi bulunmalı.
Tarihi doğru vermek, eski metni yalnızca yeniden paketlemekten daha fazlası. İlk haberin adliyeye sevk noktasında, sonraki haberin ise tutuklama noktasında durduğunu da açıklamayı sağlıyor. Dava sonucu bu kaynaklarla doğrulanamadığı için daha ileri bir hüküm eklenmemeli.
Olayın yeniden okunmasının nedeni, ihbarın soruşturmaya dönüşmesi ve iki kadının zorlamaya ilişkin beyanlarının tarihsel kayıtta yer alması. Yeni bir gelişme bulunduğunda ancak yeni kaynaklarla güncelleme yapılabilir.
Arşiv yayınına tarih eklemek tek başına otomatik bir düzeltme değildir; tarihlerin hangi eylemlere karşılık geldiği de yazılmalı. 25 Haziran adres operasyonunun, 26 Haziran şüpheli yakalamasının tarihi. 27 Haziran DHA’nın haber tarihi, 28 Haziran ise takip haberinde bildirilen tutuklama bilgisinin yayımlandığı tarih. Böylece okur yayım gününü olay günü sanmaz.
Metin içinde “bugün”, “son dakika” ve “az önce” gibi ifadeler kullanılmamalı. Bunlar 2019’da yayımlanan kaynakta doğru bir bağlam taşısa da 2026’da görülen sayfada yanıltıcı olur. “2019 arşiv haberi” başlığı, olayın geçmişe ait olduğunu açıkça söyler. Yeniden yayımlanma tarihi teknik olarak gösterilecekse olay tarihinden ayrı tutulmalı.
Kaynak bağlantılarının güncel bir sayfanın altında bulunması, içeriğin güncel olay olduğunu göstermez. Aynı şekilde geçmişte bildirilen tutuklama kararı, yıllar sonraki hukuki durumu doğrulamaz. Arşiv editörlüğü bu zamansal mesafeyi korur. Haberi yeniden okunabilir yapmak, ona hayali bir devam bölümü eklemekten daha yararlıdır.
Arama sonuçlarında sayfanın yeni eklenmiş olması, içeriğin yeni haber olduğu anlamına gelmeyebilir. İçeriğin yayımlanma veya güncellenme zamanı ile 2019’daki olay tarihi ayrı alanlarda sunulmalı. Böylece hem ziyaretçi hem içeriği alıntılayan başka siteler kronolojiyi doğru aktarabilir.
Kaynaklar:
27 Haziran DHA haberi · 28 Haziran takip haberi
